Kulfal Köyü, Ayvacık (Çanakkale) — Assos'un Üstünde Zeytinyağı Köyü

Kulfal'ın hemen eteğinde, sıfır atık ilkesiyle çalışan Buta Assos zeytinyağı işletmesi yer alır; İtalyan Mori-Tem soğuk sıkım sistemiyle üretim yapan tesis ziyaretçilere açıktır ve doğrudan üreticiden zeytinyağı alınabilir. Ayvacık ilçesine bağlı bu küçük köy, tam da bu yüzden bölgeyi zeytin üzerinden tanımak isteyenlerin uğrak durağıdır.

Kulfal köyü nerede

Kulfal, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı, Assos (Behramkale) bölgesinin iç kesiminde, yükseltili bir konumda kurulmuş küçük bir köydür. Konumu köyün en belirgin özelliğidir: yamacın üstünden Assos Antik Limanı'na doğru inen zeytinlikler ve açık havada karşı kıyıdaki Midilli (Lesbos) Adası görülebilir. Assos'un kurulduğu sönmüş volkanik tepe deniz seviyesinden 236 metre yükseklikte olduğundan, bu iç yamaçlardaki köyler de denize hâkim bir kot üzerinde oturur. 2021 verilerine göre köyün nüfusu 53 kişidir; yani Kulfal, birkaç haneli, gerçekten küçük bir yerleşimdir. Son yıllarda İstanbul'dan taşınan ailelerle nüfusun bir miktar arttığı, boş kalan bazı taş evlerin yeniden kullanıldığı bildirilmektedir.

Aynı adı taşıyan bir başka köy Çanakkale'nin Çan ilçesinde de bulunur; bu iki Kulfal'ı karıştırmamak gerekir. Bu yazıdaki köy, Assos'a yakın olan Ayvacık'a bağlı Kulfal'dır.

Köyün geçim kaynağı ve zeytin

Köyün temel geçimi tarım ve zeytinciliğe dayanır. Kuzey Ege'nin bu kesimi yoğun zeytinlikle kaplıdır ve hasat mevsimi köyün en hareketli dönemidir. Köyün eteğindeki Buta Assos işletmesi, bölgenin küçük ama nitelikli üretim yapan tesislerinden biridir; organik ve etik tarım anlayışıyla, sıkım aşamasında modern soğuk pres teknolojisi kullanır. Kasım 2021'de Ayvacık Kaymakamı ve İlçe Tarım ve Orman Müdürü'nün köyü ziyaret ederek bu tesisi de gezmesi, zeytinyağı üretiminin köy için taşıdığı önemi gösterir. Ziyaretçiler için bu, sadece manzara görmekle kalmayıp yağın nasıl çıkarıldığını yerinde görebilecekleri somut bir durak anlamına gelir.

Kulfal'da ne var

Kulfal büyük anıtlar ya da müzeler vaat etmez; köyün dokusu taş evler, dar köy sokakları ve çevresini saran zeytinliklerden oluşur. Yerleşimin içinden geçen küçük bir dere ve üzerindeki köprü, köyün tanınan görüntülerinden biridir. Köy meydanındaki kahvehane, gün içinde köylülerle sohbet edip çevreyi izlemek için uygun bir noktadır. Asıl değer, yamaçtan aşağıya doğru açılan görüş açısıdır: aşağıda Assos yönündeki zeytinlikler, ilerisinde Ege ve berrak günlerde Midilli silüeti. Bu yüzden köy, hızlı bir fotoğraf molası ya da kısa bir yürüyüş için tercih edilir.

Çevredeki köyler ve rota

Kulfal, Assos'tan iç kesimlere doğru uzanan bir arka yol güzergâhının üzerindedir. Bu güzergâhta Tabaklar, Tamiş ve Paşaköy gibi Ayvacık köyleri birbirine yakın mesafede sıralanır; bölgeyi araçla dolaşanlar genellikle bu köyleri tek turda birleştirir. Deri işçiliğiyle anılan adıyla Tabaklar ve iç tarafa doğru konumlanan Tamiş, aynı gün içinde Kulfal'la birlikte gezilebilecek duraklardır. Assos (Behramkale) ve antik kent ise bu rotanın başlıca çekim noktası olduğundan, çoğu ziyaretçi Kulfal'ı Assos gezisinin bir uzantısı olarak planlar.

Nasıl gidilir

Köye ulaşım özel araçla en pratiğidir. İstanbul yönünden gelenler Çanakkale Boğazı'nı geçtikten sonra Ezine üzerinden Ayvacık'a, oradan Assos yönüne iner. İzmir yönünden gelenler ise Küçükkuyu sahil yolundan Ayvacık'a çıkar. Ayvacık merkezden Assos yönüne saptıktan sonra Kulfal'a giden yol, zeytinliklerin arasından geçen virajlı bir köy yoludur; ilçe merkezine yaklaşık yarım saatlik bir mesafededir. Toplu taşıma seçenekleri sınırlı olduğundan, köyü ve çevresindeki diğer köyleri rahat gezmek için araç bulundurmak en mantıklısıdır.

Konaklama ve yeme içme

Kulfal'da otel ya da tatil köyü bulunmaz; köyde konaklama en fazla sınırlı sayıda köy evi düzeyindedir. Ziyaretçilerin çoğu Assos sahilindeki veya Behramkale'deki pansiyon ve otellerde kalıp Kulfal'ı günübirlik gezer. Yeme içme tarafında bölge, Ege otları, zeytinyağlı yemekler, yöresel peynirler ve köy kahvaltısıyla öne çıkar; Kulfal'ın altındaki işletmeden alınan zeytinyağı da bu sofraların doğal parçasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kulfal köyü hangi ilçeye bağlı?

Bu yazıdaki Kulfal, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlıdır ve Assos (Behramkale) bölgesinin iç kesiminde yer alır. Aynı adı taşıyan bir diğer Kulfal ise Çan ilçesindedir.

Kulfal köyünün nüfusu ne kadar?

2021 verilerine göre köyün nüfusu 53 kişidir. Son yıllarda İstanbul'dan taşınan ailelerle nüfusta sınırlı bir artış olduğu belirtilmektedir.

Kulfal'da zeytinyağı satın alınabilir mi?

Evet. Köyün eteğinde bulunan Buta Assos işletmesi ziyaretçilere açıktır ve İtalyan soğuk sıkım sistemiyle ürettiği organik zeytinyağını doğrudan yerinde satar.

Ayvacık merkezden Kulfal'a nasıl gidilir?

Ayvacık ilçe merkezinden Assos yönüne sapıp zeytinliklerin arasından geçen köy yoluyla ulaşılır; mesafe yaklaşık yarım saatliktir. Ulaşım için özel araç en pratik seçenektir.

Kulfal'ı ziyaret için en uygun mevsim hangisi?

İlkbahar ve zeytin hasadının başladığı sonbahar en uygun dönemlerdir. Bu aylarda hava ılıktır ve köy çevresindeki tarım faaliyeti en canlı halindedir.

Sonuç

Kulfal, Assos gezisini zeytin üretimi ve yüksek bir köy manzarasıyla genişletmek isteyenler için kısa ama somut bir duraktır. Bölgeyi planlarken Ayvacık rehberi sayfasından çevredeki köyleri ve Assos'u aynı rotada birleştirebilir, il genelindeki diğer güzergâhlar için Çanakkale gezi rehberi üzerinden yeni planlar oluşturabilirsiniz.