Küçükçetmi: Afrodit Kaplıcası'nın Saklandığı Ayvacık Köyü

Küçükçetmi'yi çevredeki onlarca Kazdağı köyünden ayıran somut bir şey var: köyün sınırları içinde, çam ve zeytin ağaçlarının arasında yüzeye çıkan Afrodit Kaplıcası. Yaklaşık 43 santigrat derecedeki, pH değeri 7 civarındaki termal suyuyla bu kaynak, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı bu küçük köyü sıradan bir dağ yerleşiminden çıkarıp yıl boyu ziyaretçi çeken bir termal durağa dönüştürüyor.

Afrodit Kaplıcası köyün asıl çekim noktası

Küçükçetmi'ye gelenlerin çoğu köyün taş sokakları için değil, kaplıca için yola çıkar. Halk arasında Tanrıça Afrodit Kaplıcası ya da kısaca Küçükçetmi Kaplıcası olarak bilinen bu tesiste, yerin altından çıkan su 42-43 santigrat derece civarında bir sıcaklığa sahiptir. Tesis mütevazıdır: yaklaşık beş kişilik bir havuz ile küvetli banyo odaları bulunur, gelenler için konaklama imkânı da vardır. Süslü bir termal otel beklemeyin; kaplıca, çam, zeytin ve meyve ağaçlarının arasına yerleşmiş sade bir yapıdır ve cazibesini de bu sadelikten alır.

Kaynağın adı bir yerel rivayete dayanır. Anlatıya göre güzelliğiyle bilinen Afrodit cüzzama yakalanınca İda Dağı'nda dolaşırken bir kurdun suyun çıktığı mağaraya girdiğini görür; bu şifalı sularda yıkanarak sağlığına ve güzelliğine yeniden kavuşur. Bilimsel bir iddia değil elbette, ama suyun yöre halkı tarafından tarih boyunca sağlık amacıyla aranmasının arkasındaki kültürel hikâyeyi özetliyor. Bugün de kaplıcaya gelenlerin bir kısmı cilt ve kas-eklem şikâyetleri için suya güveniyor.

Köyün adı ve tarihi

Küçükçetmi'nin adı tesadüf değildir. "Çetmi", Oğuzların Çepni boyunun bölgedeki izini taşır; komşu Büyükçetmi ile birlikte bu iki köy, adlarını buraya yerleşen Türkmen boyundan alır. Kayıtlara göre köyün, Fatih Sultan Mehmet döneminde Çepni boyundan bir ailenin yerleşmesiyle kurulduğu anlatılır. İlerleyen yüzyıllarda Midilli'den (Lesbos) gelen Rumlar da köye yerleşmiş, Türk ve Rum nüfus mübadeleye kadar uzun süre bir arada yaşamıştır. Köydeki mimaride hem Osmanlı hem de 19. yüzyıl Rum yapı geleneğinin izlerini bu ortak geçmişe borçluyuz.

Taş ve ahşap dokusuyla eski köy evleri

Küçükçetmi'nin en görünür özelliklerinden biri, taşın ve ahşabın birlikte kullanıldığı eski evleridir. Alt katları yığma taş, üst katları ahşap dikmelerle örülmüş bu yapılar, bölgenin geleneksel köy mimarisinin sağlam örnekleridir. Köy, çevredeki bazı komşuları gibi yoğun bir turizm yatırımına sahne olmadığı için bu doku büyük ölçüde bozulmadan kalmıştır; yani gördüğünüz evler restore edilip butik otele çevrilmiş vitrinler değil, hâlâ köylünün yaşadığı gerçek yapılardır. Dar sokaklarda yürürken taş duvarları, eski çeşmeleri ve avlu kapılarını fotoğraflamak isteyenler için sakin bir ortam sunar.

Konum ve nüfus

Küçükçetmi, Kazdağı'nın (İda Dağı) güney yamaçlarında, Edremit Körfezi'ne ve sahildeki Küçükkuyu beldesine yakın bir konumda yer alır. 2021 verilerine göre köyün nüfusu 220 kişi civarındadır; yani kalıcı yerleşimin küçük olduğu, kışın sessizleşen, yaz ve kaplıca sezonunda hareketlenen bir yer. Deniz seviyesinden yükseldikçe hava sahil şeridine göre daha serin olduğundan, yaz aylarında bile boğucu sıcaklardan kaçmak isteyenler için makul bir tercihtir.

Nasıl gidilir?

Küçükçetmi'ye ulaşımın en pratik yolu özel araçtır. Köy, Ayvacık ilçe merkezine yaklaşık 25 kilometre mesafededir ve sahildeki Küçükkuyu üzerinden dağ yoluna sapılarak çıkılır. Toplu taşımayla gitmek isteyenler genellikle önce Küçükkuyu'ya ulaşıp oradan köy yoluyla devam eder; bu yüzden kendi aracınız yoksa gidiş-dönüşü önceden planlamakta fayda var. Bölgedeki diğer köyler, mesafeler ve ilçe geneli hakkında ayrıntılı bilgi için Ayvacık rehberi sayfasına göz atabilirsiniz.

Ne zaman gitmeli, nerede kalınır

Kaplıca yıl boyu açık olduğundan Küçükçetmi kışın da ziyaret edilebilir; hatta soğuk havada sıcak termal suyun keyfi daha da artar. Yeşilliğin en yoğun olduğu ilkbahar ve zeytin hasadının yaşandığı sonbahar ise köy çevresini yürüyüş için en uygun döneme çevirir. Konaklama konusunda köy içinde büyük tesis aramayın: kaplıcanın kendi mütevazı konaklaması dışında, çevredeki Yeşilyurt ve Adatepe gibi köylerde taş evlerden dönüştürülmüş pansiyon ve butik oteller bulunur. Birçok ziyaretçi bu köylerde kalıp Küçükçetmi'yi günübirlik gezmeyi tercih eder. Yemekte ise Kuzey Ege'nin zeytinyağlı otları, yöresel peynirleri ve köy kahvaltıları öne çıkar. Çanakkale'nin diğer köy ve rotalarını keşfetmek için Çanakkale bölge rehberimize de bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçükçetmi köyü nerede?

Küçükçetmi, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı bir köydür. Kazdağı'nın güney yamaçlarında, Edremit Körfezi'ne ve sahildeki Küçükkuyu beldesine yakın bir konumda yer alır. Ayvacık merkeze uzaklığı yaklaşık 25 kilometredir.

Afrodit Kaplıcası'nın suyu kaç derece?

Kaynağın su sıcaklığı yaklaşık 42-43 santigrat derece, pH değeri ise 7 civarındadır. Tesiste küçük bir havuz ile küvetli banyo odaları ve mütevazı bir konaklama imkânı bulunur.

Köyün adı nereden geliyor?

"Çetmi" adı, Oğuzların Çepni boyundan gelir. Köyün Fatih Sultan Mehmet döneminde bu boya mensup bir ailenin yerleşmesiyle kurulduğu anlatılır; ilerleyen yüzyıllarda Midilli'den gelen Rumlar da köye yerleşmiştir.

Küçükçetmi'yi ziyaret etmek için en iyi zaman ne zaman?

Kaplıca yıl boyu açık olduğu için köy her mevsim ziyaret edilebilir. Yürüyüş ve doğa için ilkbahar, zeytin hasadı için sonbahar en uygun dönemlerdir. Soğuk havada termal suyun keyfi arttığından kış ayları da tercih edilir.

Köyde konaklama var mı?

Köyde büyük otel yoktur; kaplıcanın kendi sade konaklaması dışında konaklama için genellikle yakındaki Yeşilyurt ve Adatepe köylerindeki taş ev pansiyonları ve butik oteller tercih edilir.