Ereçek Köyü, Ayvacık: Okulu Boşalmış 57 Kişilik Zeytin Köyü

Ereçek, 2021 sayımında yalnızca 57 kişinin yaşadığı, Ayvacık'ın en küçük yerleşimlerinden biridir. Köy okulu artık ders yapamayacak durumda olduğu için buradaki bir avuç çocuk her sabah servisle Ayvacık merkeze taşınıyor. Bu tek başına köyün ne olduğunu özetler: nüfusu yaşlanmış, evlerinin çoğu mevsimlik açılan, geçimini hâlâ zeytin ve birkaç baş hayvandan sağlayan bir iç Ayvacık köyü. Ereçek'i denizle, plajla ya da Assos'un turist kalabalığıyla anlatan tanıtımlar yanıltıcıdır; köy kıyıda değil, Behramkale (Assos) sahiline kuş uçuşu yaklaşık 9 kilometre uzaklıktaki tepelerdedir.

Ereçek tam olarak nerede?

Ereçek, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı bir köydür ve 39°33'51'' kuzey, 26°19'08'' doğu koordinatlarında, Troas'ın (eski Troya bölgesi) iç kesimindeki tepelik arazide kurulmuştur. Ayvacık ilçe merkezine 8 kilometre, Çanakkale şehir merkezine ise yaklaşık 65 kilometre mesafededir. En yakın komşu köyleri İlyasfakı (3,5 km), Kayalar (4 km) ve Paşaköy'dür (4,2 km). Assos/Behramkale 8,8 kilometre güneyde kalır. Yani Ereçek, sahil turizminin değil, Ayvacık'ın zeytinlik iç bölgesinin bir parçasıdır. Eski tanıtımlardaki "masmavi deniz kenarı" ve "12 km, 13 dakika" gibi ifadeler doğru değildir; köye ilçe merkezinden çıkıp güneybatıya, zeytinliklerin arasından ilerleyen bağlantı yollarıyla ulaşılır.

Neden çok küçük bir köy?

Ereçek'in bugünkü halini anlamak için Türkiye'nin kırsal göç tablosuna bakmak gerekir. Ayvacık'a bağlı onlarca dağ ve iç köyü gibi Ereçek de yıllar içinde gençlerini Ayvacık'a, Çanakkale'ye ve İzmir'e verdi. Geriye kalan hane sayısı o kadar düştü ki resmî nüfus 57'ye indi; erkek ve kadın nüfusu neredeyse eşit (yaklaşık 37/34 aralığında farklı yıllara göre değişiyor). Köyde içme suyu şebekesi var ama kanalizasyon yok; sağlık ocağı bulunmuyor, en yakın sağlık ve resmî hizmetler için Ayvacık'a gidiliyor. Bu tür bir köyde "gezilecek yer" listesi çıkarmak yerine, gördüğünüz şeyin ne olduğunu bilmek daha doğru: aktif tarım yapan, sayıları azalmış ama hâlâ üreten bir topluluk.

Köyün geçimi: zeytin ve hayvancılık

Ayvacık, Türkiye'nin en yoğun zeytin üretim bölgelerinden biridir ve Ereçek de bu ekonominin küçük bir halkasıdır. Köyün çevresini saran zeytinlikler kasım-aralık hasadında canlanır; sıkım için zeytinler bölgedeki fabrikalara ve mahalli işliklere taşınır. Zeytinin yanında küçükbaş hayvancılık ve az miktarda kuru tarım, hanelerin ikinci gelir kaynağıdır. Ayvacık'ın bu iç köylerinde üretilen erken hasat zeytinyağı, bölgenin en çok bilinen ürünüdür ve köy ziyaretlerinde doğrudan üreticiden alınabilir. Bölgenin zeytinyağlı sofrası ve kahvaltı kültürü hakkında daha fazlasını Çanakkale kahvaltı ve gastronomi rehberimizde bulabilirsiniz.

Ereçek'e gitmeye değer mi?

Dürüst cevap: Ereçek tek başına bir "gezi rotası" değildir. Köyün ne çarşısı, ne restoranı, ne pansiyonu vardır; devasa bir tarihi yapı ya da ünlü bir manzara terası da yoktur. Buranın anlamı, Assos ve Ayvacık çevresini dolaşırken iç köylerin gerçek yaşamına dokunmak isteyenler içindir. Behramkale'nin taş sokaklarını, antik Athena Tapınağı'nı ve Assos limanını gezerken bölgenin iç kısmına birkaç kilometre saparsanız Ereçek gibi köylerin nasıl yaşadığını görürsünüz: zeytinlik, birkaç traktör, avluda tavuk, kapı önünde oturan yaşlılar. Fotoğraf ve sessizlik arayan biri için samimi; hareket ve hizmet arayan biri için ıssızdır. Ziyaret ederseniz özel araç en pratik seçenektir, çünkü köye toplu taşıma seferleri seyrektir; Ayvacık merkezden taksiyle de gidilebilir.

Çevrede ne var?

Ereçek'i asıl değerli kılan konumudur: Ayvacık'ın hem sahil hem iç köylerine yakın bir noktadadır. Yaklaşık 9 kilometre güneyde Assos (Behramkale) ve onun antik limanı, tapınağı ile balıkçı koyları yer alır. İç kesimdeki İlyasfakı, Kayalar ve Paşaköy köyleri kısa sürüşlerle görülebilir. Bölgenin sakin koyları ve az bilinen sahilleri için Çanakkale'nin bakir köyleri ve plajları rehberimize göz atabilir, Ayvacık'ın tüm köy, plaj ve gezi noktaları için Ayvacık ilçe rehberimizi inceleyebilirsiniz. Ereçek'i bu geniş rotanın küçük ama gerçek bir durağı olarak düşünmek en doğrusudur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ereçek köyü nerede?

Ereçek, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı bir köydür. Ayvacık merkeze 8 km, Çanakkale şehir merkezine yaklaşık 65 km uzaklıkta, Assos sahilinin yaklaşık 9 km iç kesimindeki tepelik arazide yer alır.

Ereçek deniz kenarında mı?

Hayır. Ereçek kıyıda değil, iç Ayvacık'ın zeytinlik tepelerindedir. En yakın deniz olan Assos/Behramkale sahili yaklaşık 8,8 kilometre güneydedir, dolayısıyla köyün kendi plajı yoktur.

Ereçek'in nüfusu ne kadar?

2021 verilerine göre köyün nüfusu 57 kişidir. Bu haliyle Ereçek, Ayvacık'ın en küçük yerleşimlerinden biridir ve nüfusu büyük ölçüde yaşlı hanelerden oluşur.

Ereçek'te konaklama ve yeme-içme imkânı var mı?

Köyde otel, pansiyon veya restoran bulunmaz. Ziyaretçiler genellikle Assos veya Ayvacık merkezdeki tesislerde konaklayıp Ereçek'i günübirlik görür; köyden doğrudan zeytinyağı gibi yöresel ürünler alınabilir.

Ereçek'e nasıl gidilir?

En pratik yol özel araçtır. Ayvacık ilçe merkezinden güneybatı yönüne, zeytinlikler arasından geçen bağlantı yollarıyla yaklaşık 8 kilometrede ulaşılır. Toplu taşıma seferleri seyrek olduğundan Ayvacık merkezden taksi de tercih edilebilir.