Yükleniyor...

Çanakkale'nin hemen karşısında, Gökçeada'ya sadece 3 mil uzaklıkta bulunan Semadirek Adası, son dönemde askeri hareketlilik ve uluslararası hukuk tartışmalarının odağı haline geldi.
Yunanistan, Ege ve Akdeniz'deki Kerpe Adası'ndan sonra, Çanakkale Boğazı'nın girişine ve Anzak Koyu'nun tam karşısına tekabül eden Semadirek (Samothraki) Adası'na ABD menşeili MIM-104 Patriot Hava Savunma Sistemleri yerleştireceğini duyurdu. Çanakkale merkeze 6 mil, Gökçeada'ya ise sadece 3 mil mesafede bulunan bu stratejik ada üzerindeki kurulum, bölgedeki dengeler açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Hukuki Tartışma: Lozan mı, Montrö mü? Yunan milletvekili ve Uluslararası Hukuk Profesörü Angelos Sirigos'un ERT'ye yaptığı açıklamalar, bu hamlenin hukuki ve siyasi boyutunu gözler önüne seriyor. Türkiye'nin 1923 Lozan Antlaşması'na göre adaların "gayri askeri" (silahsızlandırılmış) statüde kalması gerektiği yönündeki tezine karşı; Yunanistan tarafı, bu durumun 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sona erdiğini savunuyor.
NATO ve Bölgesel Strateji Bulgaristan hava sahasını koruma ve NATO'nun doğu kanadını güçlendirme stratejisi kapsamında değerlendirilen bu adım, Kuzey Ege ve Batı Trakya hattındaki radar ve savunma ağının birleştirilmesini hedefliyor. Ancak Türkiye, bu hamlenin uluslararası antlaşmalardan doğan yükümlülüklerin ihlali olduğu konusundaki itirazlarını sürdürmeye devam ediyor.
1923 Lozan ve 1947 Paris Antlaşmaları uyarınca silahsız kalması öngörülen ancak günümüzde askeri varlık barındırdığı belirtilen başlıca adalar:
Lozan Kapsamındakiler: Semadirek, Limni, Midilli, Sisam, Sakız, İpsara, Ahikerya.
Paris Kapsamındakiler: Batnoz, İleriye, Kelemez, İstanköy, İleki, Kerpe, Sömbeki, Rodos ve Meis.
1. Semadirek Adası Çanakkale'ye ne kadar uzaklıktadır? Semadirek Adası, Çanakkale kıyılarına yaklaşık 6 mil, Gökçeada'ya ise sadece 3 mil mesafede bulunmaktadır. Konumu itibarıyla Çanakkale Boğazı girişini ve Anzak Koyu'nu doğrudan görmektedir.
2. Adalara Patriot yerleştirilmesi neden tartışmaya yol açıyor? Uluslararası antlaşmalar (Lozan ve Paris), Ege'deki birçok adanın "gayri askeri" statüde kalmasını, yani ağır silahlar ve hava savunma sistemleri barındırmamasını şart koşmaktadır. Patriot gibi gelişmiş sistemlerin kurulumu, bu statünün ihlali olarak görülmektedir.
3. Yunanistan'ın bu hamledeki temel tezi nedir? Yunan tarafı, 1923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ndeki kısıtlamaların, 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile yürürlükten kalktığını ve Türkiye'nin de bölgeyi silahlandırdığını iddia ederek "statünün değiştiğini" savunmaktadır.
İşletmenizi kaydedin